środa, 29 kwietnia 2015

Toni Morrison ‘Odruch serca’ – o tożsamości amerykańskiej



Znalezione obrazy dla zapytania toni Morrison            Wrażenie, że obcujemy z LITERATURĄ przychodzą powoli, ale jak już przyszło, to pozostanie na długo. Tematem książki jest rasizm i niewolnictwo i - według mnie - tożsamość amerykańska. Temat ujęła autorka niespotykanie, oryginalnie i głęboko. W dwuminutowej wypowiedzi, zamieszczonej na goodreads autorka mówi, że niewolnictwo amerykańskie obejmowało nie tylko Afrykanów, ale również Europejczyków. I to jest zawarte w tej trudnej książce. Również to, że handel ludźmi wyzwala w ludziach zło, albo niszczy w nich dobro lub zamyka przed innymi ludźmi. Takie mechanizmy niestety nie zniknęły, co nadaje książce uniwersalności.
       Zacytuję fragment, który mną wstrząsnął: 'przez następny miesiąc czeka w porcie na statek widmo z Lizbony, który wiezie dostatecznie duży ładunek, by dało się uzupełnić straty w ludziach. Zanim ładownia zostanie wypełniona po brzegi, statek
tonie, a on traci nie tylko statek, nie tylko jedną trzecią ładunku
na wstępie, ale wszystko prócz załogi, która oczywiście nie była
skuta łańcuchami, i czterech nienadających się do sprzedaży
Angolczyków o przekrwionych z gniewu oczach."
Potem następuje opis łowienia 'ciał harpunami i palenia ich na stosach'. Mi to przypomniało Auschwitz.
        Autorka stosuje metodę strumienia świadomości, opisów myśli poszczególnych postaci, dla których wydarzenia są tylko pretekstem do myśli, do ich indywidualnej hierarchizacji zdarzeń, do oceny ich świata. Tutaj miałam wrażenie zderzenia się zdarzeń ze 'światami' wewnętrznymi postaci. Tak jakby istoty człowieka nie można było zniewolić. Można go poniżyć, upokorzyć, poddać gwałtom, oględzinom, biciu itp, ale nie można zabić człowieczeństwa. W książce jedna z postaci mówi o orle, który miał gniazdo na szczycie góry. Zły człowiek ogarnięty żądzą posiadania wszedł na górę i strącił orła, orzeł spadał i spadał i spadał. Lina, Florence, Żałość, matka Florence są jak te orły.

Jest to też rozprawienie się Amerykanki z tożsamością Amerykanów, sięgnięciem do korzeni, do tego, skąd pochodzą Amerykanie, do wstydliwych korzeni amerykańskości. Pomyślałam sobie, kiedy my Polacy napiszemy taką oczyszczającą książkę o naszej tożsamości? 

Dwa cytaty utkwiły mi w pamięci: o kobietach: 'Tutaj kobieta jest jak otwarta rana, która nie może się zagoić. Nawet jeżeli się zabliźni, pod spodem wiecznie
ropieje. 'o ekspansywności amerykańskich osadników. O pożeraniu starego świata przez nowy: 'Odcięci od duszy ziemi będą koniecznie chcieli kupować jej tereny, niezaspokojeni niczym sieroty. Jest im przeznaczone przeżuć świat i wypluć potworność, która zniszczy wszystkie pierwotne ludy.' o wolności: 'W pyle, gdzie moje serce
pozostanie dzień i noc, aż zrozumiesz to, co ja wiem i pragnę ci powiedzieć: otrzymanie władzy nad drugim człowiekiem jest ciężką rzeczą; zagarnięcie władzy nad drugim człowiekiem jest złą rzeczą; oddanie władzy nad sobą drugiemu człowiekowi jest
niegodziwą rzeczą.

'Książka jest niezwykła, a jej wymowa pozostanie we mnie na długo.
Tę noblistkę warto czytać! Polecam. 
Jak dla mnie 10 gwiazdek. 

Znalezione obrazy dla zapytania toni Morrison

12 komentarzy:

  1. Tej autorki czytałam tylko "Najbardziej niebieskie oko", ale po tej książce chcę więcej. Bardzo mi się podobała.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie znam. Czytałam jeszcze 'Pieśń salomonową'. To niezwykła pisarka. Planuję przeczytać wszystkie jej książki.
      Na tej - 'Odruchu serca' się nie zawiedziesz.

      Usuń
  2. Ja dotarłam tylko do książki "Miłość". Pozycja z Twojej recenzji bardzo mnie zaciekawiła.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. "Miłość' mam w poczekalni. Zamierzam przeczytać.

      Usuń
  3. W takim razie chętnie przeczytam, ,,Odruch serca" bardzo mnie zainteresował!

    OdpowiedzUsuń
  4. Książka musi być interesująca i niełatwa. Po tym krótkim fragmencie ja już mam dreszcze i na pewno będę chciała sięgnąć po tę książkę. Pozdrawiam :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jest niełatwa, ale czyta się ją dobrze. Co tam dobrze. Bardzo dobrze.

      Usuń
  5. piekna recenzja i ksiazka tez na pewno warta przeczytania

    OdpowiedzUsuń
  6. Rozprawienie z tożsamością Amerykanów, bardzo mnie ten temat interesuje. Chętnie przeczytam.

    OdpowiedzUsuń
  7. Interesująca i ważna tematyka i niewykluczone, że kiedyś po ten tytuł sięgnę. Skoro tyle emocji budzi to myślę, że warto zwrócić na niego uwagę.

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za komentarze. Będę usuwać komentarze rasistowskie i wulgarne.
Czytam wszystkie wasze opinie.
Proszę też anonimowych piszących o podpisanie się jakoś.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...