poniedziałek, 18 maja 2015

Philip Marsden „Dom na Kresach. Powrót’. Powrót do Kresów Utraconych, czyli apokalipsa przeczuwana.

Okładka książki Dom na Kresach. PowrótPiękna, wzruszająca książka. Opisuje świat kresowy, którego już nie ma. Warte uwagi jest to, że autorem jest Anglik, przyjaciel Zofii Ilińskiej, jednej z bohaterek.
Mamy tutaj napisaną z rozmachem opowieść o życiu, o miłości, o ludziach i o życiu polskiego ziemiaństwa w majątku na Polesiu, ale i w Wilnie, Petersburgu.
Autor jako Anglik i piszący po angielsku, opisuje historię tego rejonu z dystansem, objaśnia wydarzenia historyczne i postacie historyczne, które dla polskiego czytelnika są oczywistością.
Perspektywa czasowa odbywa się na kilku obszarach: młodości Heleny, dzieciństwa Zofii, i przyjazdu do Mantuszek Zofii z Philipem po 60 latach, już za Białorusi.
Opisy przyrody często przeskakują z opisów ludzi na opisy przyrody i ziemi, która dojrzała. Przypomina to literaturę apokalipsy spełnionej, i współgra z wydarzeniami opisywanymi w powieści.
Autor ukazał świat ziemiaństwa kresowego, który żył w pełni, ale i w przeczuciu apokalipsy. Narrator wspomina o napiętych stosunkach z chłopami białoruskimi przez wiele lat przez rokiem 39. Z książki można wywnioskować, że Kresy to był świat, który musiał się skończyć, tak arkadia przeszłości. Przyjazd powtórny Zofii do Mantuszek uświadomił to, że tamtego świata już nie ma, ale i że należy pogrzebać zmarłych i uporządkować groby dosłownie i w przenośni.
Życie polskich kresowiaków wywołało nostalgię do przodków, chociaż nie wszyscyśmy wywiedli się z dworków, o czym czasami nie wspominamy. Ale ta bujna przyroda, ten świat w pełni, te historie o duchach, przeplatający się świat prawosławia i chrześcijaństwa, łowienie raków, to wszystko znam z opowieści tych, którzy ocaleli.
Jeszcze jedno wrażenie z książki: piękne listy miłosne Heleny i jej adoratorów, a potem męża. Niespotykane w dzisiejszych czasach.
Ja słuchałam książki w wykonaniu Krzysztofa Kołbasiuka, którego dźwięczne kresowe 'h' pasowało do opowieści. 
8 gwiazdek

8 komentarzy:

  1. Zwięzła, ale treściwa opinia.Mogłabym się pod nią podpisać, gdyż książkę czytałam i też mam takie wrażenia.
    Książka nie wzbudza zachwytu u miłośników literatury kresowej ze względu na ten dystans Autora, o którym piszesz, ale mnie się podobała historia i matki poetki i świata, który w 1939 roku zniknął....
    "Życie polskich kresowiaków wywołało nostalgię do przodków, chociaż nie wszyscyśmy wywiedli się z dworków, o czym czasami nie wspominamy". - bardzo celna uwaga.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję. Trochę martwiłam się, że napisałam za krótko.
      Nie pamiętam, czy zaznaczyłam to wyraźnie w recenzji, że w opisie chłopów dookoła Mantuszek mamy zaznaczone ich reakcje, takie wrzenie, które potrzebowało iskry, żeby eksplodować.
      Moi przodkowie pochodzą z Wołynia, więc dla nas to jest zamknięte wspomnienie. Niektórzy chcieliby zakląć rzeczywistość, ale ona jest niestety taka, jaka jest.

      Usuń
    2. Też zwróciłam uwagę, w trakcie czytania książki, na tę wrogość białoruskich chłopów do kresowych dworów.

      Usuń
  2. Nie słyszałam jeszcze o tej książce, a wydaje się naprawdę ciekawa. Anglik piszący o Kresach - z tym się jeszcze nie spotkałam. Będę miała ten tytuł na uwadze, bo zainteresowała mnie m.in. korespondencja, o której wspominasz :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Moja rodzina pochodzi z Wilna, więc mam bardzo emocjonalny stosunek do prozy Kresowej. Z chęcią przeczytam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Moja - z Wołynia. Podzielam gust literacki.

      Usuń
  4. Hm..a ja czytam teraz Niebko i choć Galicja to takie kresy bardziej południowe, to też się wpisują w ten klimat:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Galicja to szeroki termin. A czy ja mieszkam na Kresach? Oto jest pytanie.
      Wpisałam na LC Twoją książkę. Hm. ciekawa. Powiem Ci, że dopiero od Ciebie się o niej dowiedziałam.

      Usuń

Dziękuję za komentarze. Będę usuwać komentarze rasistowskie i wulgarne.
Czytam wszystkie wasze opinie.
Proszę też anonimowych piszących o podpisanie się jakoś.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...