poniedziałek, 29 lutego 2016

Film Andrzeja Żuławskiego 'Trzecia część nocy' (1971 rok) - wojna, śmierć. Jak żyć w czasie apokalipsy spełnionej?


Niedawno umarł Andrzej Żuławski. I z tej okazji polskie radio poświęciło jego filmom całą audycję. Wysłuchałam jej. Oczywiście Znalezione obrazy dla zapytania Andrzej Żuławskikojarzyłam to nazwisko, ostatnio w świetle mało dżentelmeńskiej książce o poczynaniach łóżkowych z kobietami (ponoć, bo to mówili w telewizji), a kiedyś nawet oglądałam 'Szamankę', ale było to na studiach i głębi tego filmu nie pojęłam. Pamiętam tą aktorkę, która naga biegała po poddaszu. 
W każdym razie ta audycja radiowa wspomniała o pierwszym filmie  reżysera. Właśnie o 'Trzeciej części nocy' z roku 1971, z Leszkiem Teleszyńskim i Małgorzatą Braunek. W tej audycji powiedziano, że film przeszedł przez cenzurę, bo nikt nie wiedział o co w nim chodzi, i że było to rozliczenie artysty z jego generacją, z jego grupą społeczną,  a pewnie i z miastem, bo we Lwowie reżyser się urodził. W filmie nie jest powiedziane, że to Lwów, ale mamy karmicieli wszy, a po przeczytaniu książki pana Urbanka 'Genialni' wiedziałam, że karmiciele wszy byli we Lwowie. 
Film zamierzałam oglądać przed snem, ale coś mnie przed tym na szczęście uchroniło. Obejrzałam go w samo południe, w piątek. Ale i tak miałam poczucie osaczenia, pustki i dogłębnego smutku. To przez ten film, który udziela się oglądającemu jak dzieła Bergmana. 
http://jedrko.webd.pl/wp-content/uploads/2014/07/trzeciaczescnocy3.png
Kadry z filmu

Bohaterem jest mężczyzna, gra go Leszek Teleszyński. Jest prawnikiem, z inteligenckiej rodziny. Niemcy zabijają mu żonę i syna. A on żyje i nie może się z tym pogodzić. Przeżywa apokalipsę. Cała wojna jest apokalipsą, to co on widzi wokół to apokalipsa, koniec życia, koniec relacji społecznych, odwrócenie hierarchii społecznych i wartości. Niezawinione, przypadkowe śmierci, bycie niepotrzebnym, utrzymywanie się z karmienia wszy i ta rozmowa karmicieli o książkach, które można znaleźć tu i tam, bo właścicieli już nie ma. I to przerwanie rozmowy przez pielęgniarkę, bo 'gadanie rozprasza wszy'. W tej apokalipsie wszy są najważniejsze, bo pozwalają tym ludziom żyć. Ale chyba i wszyscy ludzie są troszkę wszami, zatruwanymi prze Niemców tyfusem zła, winy i wyrzutów sumienia. 
Film nie ma układu chronologicznego, raczej jest serią obrazów wyłaniających się z głowy bohatera i przez jego zbolałą świadomość przepuszczonych. W ciężarnej żonie przypadkowo złapanego przez Gestapo mężczyzny, zamiast niego, bo miał identyczny płaszcz, widzi on zamordowaną żonę. I wszystko mu się nakłada na siebie, to i obrazy z przeszłości, gdy żonę poznał jako żonę innego. 
http://1.s.dziennik.pl/pliki/6469000/6469811-trzecia-czesc-nocy.jpg 
 http://jedrko.webd.pl/wp-content/uploads/2014/07/trzeciaczescnocy5.png 

 http://www.akademiapolskiegofilmu.pl/cache/images/resize_1000x1000/files/PL/Historia_Polskiego_Filmu/FILMY/Trzecia_czesc_nocy/1-F-1781-30-800x800.jpg  

 http://www.akademiapolskiegofilmu.pl/cache/images/resize_1000x1000/files/PL/Historia_Polskiego_Filmu/FILMY/Trzecia_czesc_nocy/1-F-1781-23-800x800.jpg
http://jedrko.webd.pl/wp-content/uploads/2014/07/braunek2.png 

Film więc oddziałuje obrazami, jest jakimś takim nagromadzeniem cierpienia,  martyrologii, ale mało podniosłej. To jeden z najwybitniejszych filmów o wojnie, jakie widziałam. 

Daję mu 10 gwiazdek na filwebie.

4 komentarze:

  1. Dziękuję za to dogłębne przedstawienie filmu, bo ja weszłam wieczorem na moment, ale mąż nie chciał oglądać, tak że tylko załapałam, że to chodzi o wojnę i karmienie wszy.
    Ale może odnajdę go w sieci i oglądnę od początku do końca...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zdecydowanie film wymaga skupienia, bo tam ciągle zmienia się czas i miejsca. Mój ukochany też by mi tego filmu nie rekomendował, bo jest straszny. Wybitny, ale daje odczucia podobne do tych po oglądaniu Bergmana.
      Bardzo mnie ciekawi jak Ty ten film odczytasz.
      Zapomniałam napisać, ze rola pani Małgorzaty Braunek w tym filmie wydaje mi się jedną z lepszych i głębszą niż Oleńki.

      Usuń
  2. Czasami warto sobie przypomnieć takie wybitne filmy, nawet jeśli nie są łatwe w odbiorze.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że wiele osób polubi ten film.

      Usuń

Dziękuję za komentarze. Będę usuwać komentarze rasistowskie i wulgarne.
Czytam wszystkie wasze opinie.
Proszę też anonimowych piszących o podpisanie się jakoś.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...