wtorek, 19 kwietnia 2016

Mariusz Urbanek 'Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie'

Mariusz Urbanek Pan Mariusz Urbanek, mój ulubiony biograf i pisarz, niejednokrotnie gościł na moim blogu. Lubię czytać jego książki i z każdej wyciągam jakieś mądre, wcale nie międzywojenne wnioski. Tak jest i teraz, po przeczytaniu (skreśl), po wysłuchaniu 'Wieniawy'. 
Zacznę od podania listy książek, którą to listę zaczerpnęłam z Wikipedii:

Twórczość

  • 1988 Polska jest jak obwarzanek
  • 1991 Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie [II wydanie - 2008]
  • 1992 Zły Tyrmand
  • 1995 Piłsudski bis
  • 1996 Mostek czarownic. Baśnie Wrocławskie [II wydanie - 2004]
  • 1997 Kisiel
  • 1997 Zrób sobie Wrocław [z rysunkami Tomasza Brody]
  • 1997 Powódź. Wrocław, lipiec 1997 [album fotograficzny - teksty i układ zdjęć]
  • 1998 Wrocław. Tysiąc lat
  • 2001 Przecieki niekontrolowane. Felietony z Odry
  • 2003 Dolny Śląsk. Siedem stron świata
  • 2003 Opowieści kantora Dawida [monodram na 800-lecie Gminy Żydowskiej we Wrocławiu]
  • 2004 Wrocław z nieba. Ostrów Tumski [album ze zdjęciami Macieja i Tadeusza Szwedów]
  • 2004 Tuwim
  • 2005 Baśnie Dolnośląskie
  • 2005 Podróże przez Dolny Śląsk [album ze zdjęciami Stanisława Klimka]
  • 2006 Masz to jak w banku [felietony]
  • 2006 Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek Wydawnictwo Iskry [II wydanie, poszerzone - 2015]
  • 2007 Zły Tyrmand [poszerzona znacznie wersja książki z 1992 r.] Wydawnictwo Iskry
  • 2008 Legendy wrocławskie [cykl pięciu krótkich sztuk wystawionych w roku 2008 i 2009 przez Wrocławski Teatr Lalek]
  • 2008 Waldorff. Ostatni baron Peerelu Wydawnictwo Iskry
  • 2009 Zrób sobie Wrocław [z rysunkami Tomasza Brody], poszerzona wersja książki z 1997 r.
  • 2010 Romans biurkowy czyli 99 dni z życia korporacji
  • 2010 Wrocławskich krasnali historie prawdziwe
  • 2010 Lato Muminków [adaptacja opowiadań Tove Jansson we Wrocławskim Teatrze Lalek]
  • 2011 Broniewski. Miłość, wódka, polityka Wydawnictwo Iskry
  • 2011 Władysław Broniewski Wierszem przez życie. Poezje (wybór i posłowie), Wydawnictwo Iskry, Warszawa, listopad 2011.
  • 2011 Nawiedzony młyn [scenariusz spektaklu Wrocławskiego Teatru Lalek - wspólnie z Beatą Maciejewską]
  • 2013 Brzechwa. Nie dla dzieci, Wydawnictwo Iskry
  • 2013 Pierniki dla króla [bajka], Kościół Pokoju w Świdnicy
  • 2013 Tuwim. Wylękniony bluźnierca, Wydawnictwo Iskry
  • 2014 Brzydki Kaczorek [bajka muzyczna, premiera w Operze i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku]
  • 2014 Kurier z Warszawy [scenariusz komiksu o Janie Nowaku-Jeziorańskim - wspólnie z Mateuszem Palką, rysował Bartłomiej Stefanowicz], Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • 2014 Jan Nowak-Jeziorański. Biografia opowiadana [wybór cytatów i redakcja wspólnie z Mateuszem Palką], Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • 2014 Genialni. Lwowska szkoła matematyczna, Wydawnictwo Iskry
Łatwo można zauważyć, że 'Wieniawa' był drugą książką autora, z roku 1991, wznawianą potem.
Okładka książki Wieniawa. Szwoleżer na pegazie
Wydanie z 1991 roku, Wydawnictwo Dolnośląskie
Okładka książki Wieniawa. Szwoleżer na Pegazie
Wydanie z 2015 roku, wydawnictwo Iskry.    



Ja słuchałam jako audiobook w moim ulubionym wykonaniu przez pana Ksawerego Jasieńskiego.

   Książkę cechuje, jak zwykle u TEGO PISARZA, ciekawe ujęcie postaci, niesamowita umiejętność nakreślania w kilku zdaniach tła społeczno-historycznego, otaczającego opisywanego bohatera i przystępny, ciekawy język. Wieniawa był postacią i barwną, i tragiczną. Jego życie daje czytelnikowi możliwość poznania inteligenckiego dworku polskiego, następnie środowiska studenckiego we Lwowie, następnie bohemy paryskiej, potem Legionów Piłsudskiego, potem ogarniętej rewolucją Rosji, łącznie z więzieniem na Łubiance, potem odradzającej się Warszawy, potem Warszawy i Belwederu, potem Włoch Mussolliniego, potem 'środowiska odrzuconych przez endeckie środowiska rządu Sikorskiego środowisko sanacyjne, potem emigrację nowojorskich Polaków.  Nawet w domu Sienkiewicza zawędrowaliśmy wraz z oczajduszą Wieniawą.
Znalezione obrazy dla zapytania Wieniawa
Bolesław Wieniawa-Długoszowski(1881-1942)
 
 
     Książka to bardzo przystępny portret ciekawego człowieka, kontrowersyjnego. Opisanego w sposób taki, żeby ukazać go oczami życzliwych i wrogów, przez wady i przez zalety, ale dosyć obiektywnie. 
Wesoły i balujący, czytający Prousta i tłumaczący Baudelaire'a, kochający konie i ułanów, dyplomata adiutant Piłsudskiego. Autor pisze ciekawie o nim i przytacza wiele anegdot. To lektura pochłaniająca i bardzo ciekawa. Całe to bogate życie Wieniawy jest zarazem historią Polski w pigułce, historią odrodzenia się Polski, następnie całego bogactwa, uroków i wad polityki międzywojennych kręgów politycznych, które pan Urbanek ukazał obiektywnie, z wadami i zaletami tej polityki. O wiele bardziej obiektywnie niż czytałam o tym w 'Pamiętnikach adiutanta Komendanta Piłsudskiego' Lepeckiego. 
     Biografia Wieniawy jest troszkę jak kolejka górska, czy raczej życie jego było jak kolejka górska, bo albo były okresy radości i euforii, albo smutku i zła, beznadziei. I miałam wrażenie, że tragizm wojenny Wieniawy wynikał z błędów Władców i Wrogów tych władców, a nie z jego niewątpliwych cnót i wad. 
Życie i śmierć Wieniawy pokazują, jak bardzo polskie są niektóre postawy, jak bardzo Polacy się zawsze wadzili i jak głębokie kopali mury polityczne. Jest to książka o Bolesławie Wieniawie-Długoszowskim, ale i o dwóch zwaśnionych kręgach politycznych w przedwojennej Polsce i potem wojennej europejskiej emigracji. Jak bardzo waśnie mogą zniszczyć życie ludziom, jak bardzo można zacietrzewić się w sporze politycznym i zemście. Wieniawa padł ofiarą zemsty politycznej Sikorskiego i endeków, którzy nawet tak szczerego człowieka nie uznali za swojego.   
Ale mamy i inne kontrowersyjne problemy tego okresu, o którym jakiś czas temu zaczęła się dyskusja: o postawie Becka, o alternatywnych wersjach historii, czyli co by było, gdyby Piłsudski zrealizował swój plan unieszkodliwienia Hitlera, ale i o udziale Polski w Monachium w 1938. 
A ponad tym wszystkim mamy jedną z ciekawszych postaci w kulturze i polityce Polskiej, człowieka z fantazją, błyskotliwością i takiego, który znany był z tego, że z każdej opresji wychodził cało, trochę jak Zagłoba z jego ukochanej Trylogii, ale z podziałów politycznych cało nie wyszedł. 
I jakoś te ostatnie, wojenne rozdziały zaważyły o tym, że jeszcze bardziej doceniłam mądrość tej książki. Troszkę jak w tym przysłowiu:
Historia nauczycielką życia.... Ironia losu, bo historia nie uczy następnych pokoleń niczego.....

        9 gwiazdek

4 komentarze:

  1. Ty wiesz, że ja Go też uwielbiam, i p. Urbanka i Wieniawę, aaa jak ja już chcę kolejną Jego ksiażkę!!

    OdpowiedzUsuń
  2. No czekam na Makuszyńskiego z niecierpliwością!
    A wracając do 'Wieniawy' to pamiętam, że czytałaś. Zobacz, jakie to smutne, że w polityce polskiej nie ma czegoś takiego jak przebaczenie! I szybciej doprowadzą do samobójstwa człowieka, niż pozwolą człowiekowi pracować.
    A w polityce USA pamiętam, że po wyborach przeciwnika politycznego 'biorą' do pracy w gabinecie.

    OdpowiedzUsuń
  3. Mam jego biografię Broniewskiego.....muszę ja w końcu przeczytać....
    A Wieniawa to dla mnie postać mało znana....może dlatego, że jakoś polityka okresu przed I wojną światową nigdy mnie w szkole nie interesowała...wtedy wcześniejsze wieki mnie pociągały.
    Muszę to koniecznie nadrobić.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam Ci jak najbardziej! Świetna książka, jak wszystkie pana Urbanka. Jeśli chodzi o 'Wieniawę' to autor się dystansuje od polityki, czy raczej ukazuje tę postać z dystansu. Poleciłabym Ci też biografie Brzechwy i Tuwima, bo pokazują wiele różnych spraw z tego okresu.

      Usuń

Dziękuję za komentarze. Będę usuwać komentarze rasistowskie i wulgarne.
Czytam wszystkie wasze opinie.
Proszę też anonimowych piszących o podpisanie się jakoś.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...