wtorek, 12 lipca 2016

Magdalena Parys 'Biała Rika' - tożsamość odbudowana ze szczątków pamięci i niełatwa historia rodzinna

 Powieść ukazała się 2 czerwca 2016 roku w wydawnictwie Znak Literanova. To kolejna książka polskiej pisarki, mieszkającej w Berlinie Zachodnim, gdzie wyjechała w 1984 z matką, tak jak Dagmara, bohaterka Białej Riki. W Polsce znane są i dyskutowane jej poprzednie powieści: 'Tunel' z 2011 roku i 'Magik' z 2014 roku (ja jeszcze nie czytałam ich niestety...., 'Biała Rika' jest moim pierwszym, ale nie ostatnim, spotkaniem z pisarstwem tej autorki. Po niemiecku ukazały się dwie książki tej pisarki:
  • Budapester Shoes – powieść w odcinkach w czasopiśmie „Twoja Gazeta” (2011-2012)
  • Ich bin der, der angekommen ist, IDEEDITION, Berlin 2004. 
Tyle Wikipedia.  Może jeszcze o nagrodach i wyróżnieniach, które już zdobyła pani Magdalena Parys:


Magdalena Parys
  • 2011: zgłoszenie do nagrody Paszport „Polityki”,
  • 2012: zakwalifikowanie do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus 2012,
  • 2013: nagroda „Złote Sowy” przyznana przez Klub Inteligencji Polskiej w Wiedniu za powieść „Tunel”,
  • 2015: Nagroda Literacka Unii Europejskiej za powieść “Magik”.

Moja opinia o książce:
Książka trudna, bo nie jest zwyczajną powieścią z fabułą linearną, ale to książka ciekawa i warta przeczytania. Nazwałabym to gatunkiem synkretycznym, pomieszaniem wspomnień, dziennika, sagi rodzinnej i powieści historycznej. Czytało mi się ją płynnie, dzięki świetnemu warsztatowi pisarskiemu autorki. Bardzo użyteczne były króciutkie rozdziały, zatytułowane 'tematycznie'. To pomagało w orientacji czytelniczej.
Powieści historycznych z gatunku saga rodzinna, szczególnie z tych obejmujących drugą wojnę światową, która pomieszała życie w każdej rodzinie, mamy dużo. Napisać więc książkę na ten temat, która będzie oryginalna formalnie i treściowo, a przy tym zajmująca, to wielka sztuka. 'Biała Rika' to historia o splątaniu losów rodzin przez historię i o tym, jak sobie z tym radzi rodzina i każdy jej członek osobno. To także historia o tym, że losy ludzkie są proste tylko w teorii i w hasłach partii narodowych. W rzeczywistości życie płata figle. Niemka kocha Polaka, jest dobra, naiwny jest stary fabrykant, a łowcą panien jest patriota zesłaniec. Ale i tak nasze losy kształtujemy sami, etapami i pomimo trudności. Można powiedzieć, że powieść 'Biała Rika' to historia kilku rodzin, które razem tworzą patchworkowe drzewo genealogiczne. Wszystkich z nich łączy pragnienie osobistego szczęścia i budowania go od nowa, pomimo psikusów historii.
Bohaterka i narratorka to dziewczynka, która wspomina swoje dzieciństwo. Nie jest to jednak narracja dziecięca, naiwna i pełna uproszczeń. To narracja wydobywająca ze wspomnień prawdę, to co naprawdę było, czyli osoby, obrazy, ludzi, uczucia. To przypominanie sobie rzeczy niewygodnych i tych najbardziej kochanych. Obija mi się po głowie wykład na temat pamięci, która działa na zasadzie obrazów, zapachów, osób, miejsc, dźwięków. Z tego wszystkiego odtwarzamy naszą i innych tożsamość. I historię.
Książka jest trudna, wymagająca, ale bardzo ciekawa. Ciężko jest w nią wniknąć, ale gdy już to uczyniłam, to ten świat mnie pochłonął. O pamięci, historii i świecie, który czarno-biały nie jest, pomimo że na sztandarach tak by chciano, żeby był....
8 gwiazdek 
Za książkę dziękuję wydawnictwu Znak Literanova i stronie www.znak.com:
Wydawnictwo Znak Literanova

5 komentarzy:

  1. Słyszałam o tej autorce, ale nie miałam jeszcze okazji czytać jej książek. ,,Biała Rika" zainteresowała mnie na tyle, że chętnie po nią sięgnę.

    OdpowiedzUsuń
  2. Czytałam "Tunel" Magdy Parys, sama historia mnie specjalnie nie porwała, ale samą powieść czytało się bardzo dobrze. Z Twojej recenzji wynika, że "Biała Rika" jest podobnie zbudowana jak "Tunel". Nie mówię nie, bo jestem jej ciekawa, ale wcześniej spróbuję zmierzyć się z "Magikiem" autorki. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. TO nie są chyba porywające czytadła, takie że się siada i czyta z wypiekami na twarzy. Czy 'Tunel' jest też o stosunkach polsko-niemieckich?

      Usuń
  3. Czytałam już o tej książce a Twoja opinia dodatkowo mnie nią zaintrygowała.
    Z przyjemnością sama powróciłabym do wspomnień z czasów PRL. Ciekawi mnie jak Pani Parys pokazała tamte lata i na ich tle losy swych bohaterów.
    Wielu moich szkolnych kolegów I KOLEŻANEK , jak się po latach dowiedziałam/ a chodziłam do liceum na Śląsku/ wyjechało wówczas do NRF i tam z rodzinami pozostało. Wszystko odbywało się na bazie niemieckich korzeni. Byłam niezmiernie zdziwiona skalą tego zjawiska.

    OdpowiedzUsuń
  4. Opisuje to niejednoznacznie krytycznie. Bardziej wspomina przedmioty i wydarzenia niż kategoryczne opinie. W sumie, sądzę, że książka się spodoba. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za komentarze. Będę usuwać komentarze rasistowskie i wulgarne.
Czytam wszystkie wasze opinie.
Proszę też anonimowych piszących o podpisanie się jakoś.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...