środa, 29 listopada 2017

Marlon James 'Księga nocnych kobiet" - mój czytelniczy przeskok w nastrojach

Dzień dobry,
Recenzję te zacznę nietypowo, bo od osobistej uwagi.  Już bardziej radykalnego przejścia w nastrojach czytelniczych jak teraz, już dawno nie doznałam! Jak wiecie może, mam sporo zaległości recenzenckich i próbuję to wszystko przeczytać przed końcem roku. Tak się dziwnie złożyło, że na kupce miałam jedną po drugiej dwie wspaniałe nowości od Wydawnictwa Literackiego  z października: ''Nie mówcie, że nie mamy niczego', którą zrecenzowałam wczoraj, oraz 'Księgę nocnych kobiet'. I w takiej kolejności postanowiłam je przeczytać, nieświadoma że będzie to zderzenie literackie, jakiego dawno nie doświadczyłam. 
Po tygodniu w towarzystwie Szostakowicza i ogólnie muzyki w literaturze oraz liryzmu na tle historii, piękna jakie można zawszeć w słowach, wzięłam się za czytanie 'Księgi nocnych kobiet' i wstrząs był ogromny!
Książka opowiada o niewolnictwie na Jamjace. Akcja rozgrywa się pod koniec XVIII wieku. Autor jest potomkiem tych nieszczęśników, a poza tym jest pisarzem o uznanej sławie. To jest ważne, bo autor napisał książkę gwarą niewolników z Jamajki. Bohaterowie książki mówią językiem z tamtych czasów. Pełno jest więc określeń poniżających ich, pełno jest obelżywych nazw intymnych części ciała. To jeszcze bardziej  podkreśla tragedię niewolnictwa. Bohaterką książki jest Lilit, młoda niewolnica, której matka została zgwałcona przez białego nadzorcę i przy porodzie umarła. Światem dziewczyny jest farma, przemoc, biali właściciele, którzy używają niewolników do pracy, spełniania zachcianek, do wyzywania się. Przemoc, ból, nędza, bicie, tortury za byle co, nadużycia seksualne, prostytucja przybranej matki, tragedia przybranego ojca, afrykańskie czary Homer, to świat Lilit. Dziewczyna ma w sobie jednak 'rogatość', bo pomimo tego wszystkiego co widzi wokół siebie, pomimo tego, czego uczy ją otoczenie i doświadczenie życiowe, że niewolnica nie ma prawa do niczego, dziewczyna ma charakter. Nie chce pracować na polu, nie chce być gwałcona przez białych, chce mieć swój świat i być człowiekiem. Stopniowo akcja się zapętla, a postać Lilit staje się bardziej złożona niż by się to mogło wydawać na początku książki. 
Pomimo tak topornego języka, który autor zastosował celowo, bohaterowie naprawdę okazują się godni swoich antycznych imion. Marlonowi Jamesowi udało się ukazać nie tylko warunki niewolników, ten piekielny świat, ale udało mu się pokazać dusze tych ludzi. Homer i Lilit to bohaterki najważniejsze w powieści. W toku książki i wyniku różnych wydarzeń ich postawy moralne zderzają się ze sobą. Homer jest buntowniczką, a Lilit odkrywa w sobie dobro i piękno. Niesamowicie wnikliwie ukazał autor walkę wewnętrzną Lilit pomiędzy dobrem a złem i tą nieopisywalną autonomię wewnętrzną tej kobiety. 
Marlon James pokazał w powieści problem niewolnictwa oraz problem dobra i zła, tego że  zło rodzi zło, że niewolnictwo było destrukcyjne dla wszystkich, nie tylko dla niewolników, że nauczyło ich bycia złymi i że naprawdę więcej wysiłku wymagało pozostanie w tym piekle kimś dobrym. 
Niewolnictwo jest wielkim wyrzutem sumienia w historii ludzkości, do którego  europejskie kraje, które posiadały kolonie, do dziś się nie rozliczyły. Mamy już wielkich amerykańskich pisarzy, którzy mówią o tym, na przykład Toni Morrison, ale Marlon James mówi o Jamajce, o tych Jadrach ciemności, w których z białych właziło zło i rozpleniało się do tego stopnia, że do dziś ślady tego są na świecie. 
Trzeba przeczytać tę książkę. Polecam ją. 
10 gwiazdek
Polecam króciutką zapowiedź książki w wykonaniu samego autora:
Za książkę dziękuję:

4 komentarze:

  1. Jest to jeden z tych tytułów, które są dla mnie obowiązkowe.;),

    OdpowiedzUsuń
  2. Biała społeczność świata w żadnym jego zakątku nie zapisała się złotymi zgłoskami....
    To jedna z tych książek, które chciałabym przeczytać. Twoja opinia zachęca do sięgnięcia po nią.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety tak, Europejczycy rozpowszechnili zło na swiecie, a teraz dziwią się, że zbierają tego żniwa.

      Usuń

Dziękuję za komentarze.

Wiecie, że usunę komentarze rasistowskie i obraźliwe. Dziękuję za uwagi.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...