środa, 13 grudnia 2017

Igor Newerly 'Chłopiec z Salskich Stepów' - ile płacimy za własne marzenia?

Okładka książki Chłopiec z Salskich Stepów Przepiękna książka, na którą potrzebowałam lat..... Jej historię należy wyjaśniać młodzieży, bo starsze pokolenie zna ją doskonale. A więc. Jest to późny debiut tego pisarza, powieść z 1948 roku, gdy Newerly miał już 45 lat. Trafił z tym debiutem jak kulą w płot, bo w 1948 roku nastała cenzura i raczej pisarze nie pisali albo pisali do szuflady. Przez lata książka była lekturą szkolną, a ja jak poszłam do szkoły to już ją znieśli i każdy szanujący się człowiek omijał ją szerokim łukiem. Omijałam i ja. Zresztą, nie znalazłabym w niej nic, co by interesowało 10-latkę. Samego Newerlego odkryłam już późno, bo w dorosłości.  Brat mi kiedyś kupił 'Leśne morze' i to 'Leśne morze' zaczęłam czytać i pokochałam ten epicki styl. Szukam bezskutecznie 'Żywego wiązania'. 'Celulozy' nie przeczytam, bo jednak to powieść socrealistyczna. Ale 'Chłopca' postanowiłam wysłuchać. 
Czytał książkę naczelny bajarz wśród lektorów. Zmarły już Henryk Machalica:
Znalezione obrazy dla zapytania Henryk Machalica
Źródło: http://film.interia.pl/telewizja/news-10-rocznica-smierci-henryka-machalicy,nId,1815381

 Dla mnie jest wciąż tym Dionizym Złotopolskim i aż dziw bierze, że umarł 15 lat temu!
Lektorem książek czytanych był znakomitym. Uwielbiam słuchać książek, które on czytał: 'Rękopis znaleziony w Saragossie', 'Pamiątki Soplicy' itd.: https://audioteka.com/pl/search/reader?query=Henryk%20Machalica
Zawsze, gdy słucham książek w jego wykonaniu, mam wrażenie, że to mój dziadek siada z książką i czyta nam, wnukom, świetnie się przy tym bawiąc. 
Początek książki jest następujący:
Są ludzie, na których od dawna czekamy. Są przyjaźnie nagłe, niespodziane, o których nigdy nie zapominamy. Tak właśnie było wtedy. Leżałem w baraku tyfusowym. Był rok - pamiętam - 1943. Pamiętam wszystko, a tak bardzo chciałbym zapomnieć, uwierzyć, że to był tylko straszny sen: Nie wierzcie w piekło: Bóg jest zbyt miłosierny. Ale było piekło na ziemi. Był Majdanek, Oświęcim, Belsen.. To wystarczy. Nie mówmy o tym więcej. Tyle tylko, ile wymaga opowieść o przyjaźni niespodzianej z tamtych czasów - o chłopcu z Salskich Stepów: 

Zwięźle, treściwie i zawierając więcej emocji niż słowa. Bo Newerly był w obozie. Narrator jest alter ego autora i też nazywa się Igor. Czy rzeczywiście spotkał  Włodzimierza Iljicza Diegtiarewa, owego Chłopca z Salskich Stepów? Tego nie wiem. Ale opowieść jest przepiękna i wzruszająca. Opowiada o chłopcu ze stepów pod Stalingradem, który zapragnął uczyć się. Jako że ojciec nie godził się na to, on uciekł z domu. Przebył wiele przygód, spotkał wiele nieszczęść, ale w sumie zdobył wykształcenie i szacunek ludzki. W czasie wojny wraz z oddziałem przybył do Polski, gdzie ukrywał się, walczył, aż wreszcie został uwięziony. Postanowiłam nie wnikać w niunanse polityczne, czy tak, czy nie, kto ratował, a kto gubił, po prostu słuchałam opowieści. Bohater uczył się na swoich błędach, że czasem w życiu chcemy dobrze, a wychodzi źle, że czasami mimowolnie bardzo krzywdzimy ludzi, którzy nam pomagają, tak jak on tę gospodynię i jej dzieci, ale że możemy żyć dalej i starać się czynić dobrze. Diegtiarew tak żył, że pomagał na ile mógł. Książka jest próbą znalezienia sensu w tym koszmarze wojny. Opowieścią o bohaterstwie i człowieczeństwie. Słuchając miałam na myśli pierwszy fragment książki i inne wspomnienia, a mianowicie 'Lwy z mojego podwórka' syna Igora, który opowiadał o tym, że wraz z matką wysyłali ojcu paczki do obozu. 1948 rok jako debiut książkowy i właśnie tematyka obozowa i wojenna. To musiała być próba odpowiedzi na traumę, ale może i opowiedzenie się po czyjejś stronie. W każdym razie trzeba powiedzieć o innej, późniejszej książce Newerly'ego, o 'Zostało z uczty bogów', w której pisze on o swoim dzieciństwie i młodości, o tym, że by rosyjskojęzyczny, że młodość i szkołę przeżył w Rosji, że poznał rewolucję i ledwie uciekł stamtąd. W tym kontekście może to i dobrze, że pisał o dobrych rzeczach, o dobrych ludziach i starał się pokazywać pozytywne wzorce.
W każdym razie Newerly jest dobrym pisarzem, utalentowanym i chyba trochę tragicznym. 
Wielkie 7 gwiazdek za książkę.



4 komentarze:

  1. Bardzo chciałbym poznać tę historię.;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Ja już całkiem zapomniałam o tej książce, a to przecież lektura była -kiedyś. Piękna recenzja. Bardzo zaciekawiła mnie ta strona: audioteka. Zajrzałam tam, ale kazało się, że trzeba się logować i płacić. Muszę sprawdzić jak to działa. Jakieś dwa miesiące temu kupiłam sobie trzy audiobooki , żeby móc słuchać w aucie, ale okazało się, że odtwarzacz ich nie odtwarza i mogę tylko na domowym sprzęcie. Pozdrawiam serdecznie :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Podałam dla przykładu. Jest też storytel. Natanna korzysta. Ale można też online na youtube.

      Usuń

Dziękuję za komentarze.

Wiecie, że usunę komentarze rasistowskie i obraźliwe. Dziękuję za uwagi.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Top Commentators Widget for Blogger Blogspot with Avatars

Ja na Instagramie

Zapraszam na moją stronę na facebooku:

Moje logo

Moje logo

Jeśli życzycie sobie kupić książki na stronie Paka Książek przez ten link to jest to tu: