wtorek, 5 czerwca 2018

Paweł Jasienica 'Dwie drogi' - o powstaniu styczniowym. Czy można było przyspieszyć niepodległość? A może byłoby gorzej?

Okładka książki Dwie drogi Książki Pawła Jasienicy pokochałam miłością bezwarunkową, ale w połączeniu z panem Ksawerym Jasieńskim. I tej też wysłuchałam jako audiobook w tym kultowym wykonaniu. Prawdę mówiąc, myślałam, że to książka o rozbiciu dzielnicowym... Gdybym wiedziała, że to o powstaniu styczniowym, to bym tego nie słuchała. A niesłusznie. 
Już mówię, dlaczego miałam niechęć do tego zrywu narodowego. 
Po pierwsze, ponoć mój prapradziadek po powstaniu został goły jak święty turecki, jedynie z 'Michaldą' i z nazwiskiem -ski.
Po drugie, gdy w podstawówce uczyłam się do olimpiady historycznej o powstaniach, to właśnie książki o powstaniu styczniowym były moim koszmarem. Jakieś niezliczone potyczki, a wszystko opisane chronologicznie. Wszystko to dało mi obraz koszmaru ucznia. A poza tym, powstanie ma zły pijar, jako zryw niepotrzebny, który zabrał Polakom całkowitą autonomię i skłonił do rusyfikacji. 
Paweł Jasienicą nie byłby jednym z najwybitniejszych polskich historyków, gdyby nie napisał książki o powstaniu ze swadą i po swojemu. Uwypuklił przyczyny powstania i ogólny sens. Natomiast kompletnie nie pisał o chronologii potyczek, jeśli to nie miało wpływ na ogólny sens. I zatrzymał się na kwietniu 1863, gdy do steru doszli biali. W podsumowaniu opowiedział o skutkach powstania. Z racji tego, ze skutki negatywne są powszechnie znane, skupił się na skutkach pozytywnych, które chyba tylko on potrafił wyłapać. Udało się też autorowi oddać hołd zapomnianemu i niedocenionemu przywódcy powstania Stanisławowi Bobrowskiemu:

Stefan Bobrowski.PNG
Stefan Bobrowski, ps. Grabowski ( 1840 - 1863) – polski działacz niepodległościowy,  przewodniczący Tymczasowego Rządu Narodowego (Komisji Wykonawczej) w 1863 roku. Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Bobrowski
Ważnym elementem tej książki jest ustosunkowanie się do całościowej sytuacji w Europie i Rosji przez Jasienicę, dogłębna jej znajomość. Opowiada więc Jasienica o słabości caratu i o uwłaszczeniu, o tym, jak to było naprawdę w Rosji i w Europie. Mówi o nastrojach narodowych, o zbadanych pamiętnikach generałów i prasie rosyjskiej, o tym, czy w tamtej sytuacji Polska miała szansę na niepodległość, ale i o tym, jaka to była Polska tamtych czasów, w sensie, jacy byli Polacy. Wszystko to dało mi obraz jakiego nie czytałam w żadnej innej książce historycznej i wiele mi wyjaśniła. 
Jasienica miał odwagę oceniać fakty po swojemu, ale opierając się na dogłębnej wiedzy! W porażkach doszukiwał się sukcesów, a w sukcesach porażek. Ciekawe co by powiedział o naszych czasach?
Wielką zasługą Jasienicy jest znakomity i barwny język, który nie nudzi.W opisach tej książki jest mowa o tym, że książka urywa się na kwietniu 1863 roku. Niby tak, ale nie do końca. Autor po prostu mówi o tym co najważniejsze. A że po zabiciu Bobrowskeigo w pojedynku do władzy doszli biali, którzy skierowali powstanie na równię pochyłą, gdy opowiedział o tym, że przeprowadzone uwłaszczenie stało się faktem dokonanym po prostu nie miał już nic do dodania. Takie wyliczanie potyczek, jakie miałam nieprzyjemności dawno temu czytać, przygotowując się do olimpiady, nie wniosłoby nic więcej. 
Książka w mojej ocenie jest całościową i dogłębną analizą nie tylko polskiego powstania, ale i całej sytuacji europejskiej w drugiej połowie XIX wieku. 
Jak zwykle jestem zachwycona i daję książce 10 gwiazdek.

4 komentarze:

  1. Książka mogłaby zainteresować moją Mamę ;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Lubi historię? U mnie w rodzinie tato interesował się nią. Razem oglądaliśmy Wołoszańskiego.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I to bardzo - od zawsze, tak samo powieści historyczne, sagi historyczne :) U Mamy w domu chyba również Jej Tato lubił :)

      Usuń
    2. Tak, chyba to mężczyźni wolą historię? Może przez bitwy?

      Usuń

Dziękuję za komentarze.

Wiecie, że usunę komentarze rasistowskie i obraźliwe. Dziękuję za uwagi.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Więcej- kliknij na zdjęcie albo w zakładkę Moje zdjęcia

Więcej- kliknij na zdjęcie albo w zakładkę Moje zdjęcia
Wschód słońca

Więcej: kliknij na zdjęcie albo w zakładkę Moje stosiki

Więcej: kliknij na zdjęcie albo w zakładkę  Moje stosiki
Stosik na czerwiec 2018

Zapraszam też do mojego drugiego bloga - o poezji i obrazach pt. Z poetyckiej półki Łęckiej...